ค้นการแย่งอำนาจครั้งสำคัญยุคต้นจังหวัดสุโขทัย ถึงเกร็ดพระยาลิไท “ใฝ่ธรรม” ใช่หรือ?

ปริศนาคลาสสิกเกี่ยวกับประวัติศาสตร์การบ้านการเมืองไทยนั้น มักมีประโยคว่า “การแย่งอำนาจ-ปฏิรูป-รัฐประหาร” คราวแรกในประวัติศาสตร์ไทยเกิดขึ้นเมื่อใด? ตรงไหน?” ปัญหานี้ลอยไปไพเราะสุจิตต์ วงษ์เทศ ด้วยเหมือนกัน คำตอบที่สุจิตต์ วงษ์เทศ กล่าวไว้เมื่อปี พุทธศักราช 2535เป็น“ผมตอบมิได้” แม้กระนั้นยังชูข้อมูลที่น่าดึงดูดมาเล่ากล่าวเพิ่มอีกเกี่ยวกับเหตุแย่งอำนาจครั้งสำคัญในยุคต้นๆกรุงจังหวัดสุโขทัยมาเปลี่ยน

slotxo

ใจความสำคัญ “แย่งอำนาจ-เปลี่ยนแปลง-รัฐประหาร…” ถูกกล่าวถึงในคอลัมน์ “ข้อเท็จจริงของบรรณาธิการ สุจิตต์ วงษ์เทศ” ในแมกกาซีน ศิลปวัฒนธรรม ฉบับต.ค. 2535 สุจิตต์ วงษ์เทศ ออกสตาร์ทเรื่อง “ตอบมิได้” โดยบอกเหตุผลว่า “ยังไม่รู้เรื่องชัดเจนถึงความหมายทางด้านการเมืองของคำศัพท์ที่ว่า ‘แย่งอำนาจ-เปลี่ยนแปลง-รัฐประหาร’ ซึ่งมีเงื่อนไขของเวลาและก็สถานที่ด้วย” ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีหัวข้ออย่าง “ประวัติศาสตร์ไทย” ว่าเริ่มกันที่ไหน? เมื่อใด? อีกเงื่อนหนึ่ง

ในบทความเดียวกัน สุจิตต์ วงษ์เทศ นำข้อมูลแบบ “คุยกันสนุกสนานๆ” ชูมาเป็นตัวอย่างเพียงพอเล่าสู่กันฟังกล่าวถึงเหตุแย่งอำนาจครั้งสำคัญในยุคต้นๆกรุงจังหวัดสุโขทัย เท่าที่มีหลักฐานจากแผ่นจารึกยุคจังหวัดสุโขทัยที่เรียกว่า “จารึกวัดศรีชุม” โดยข้อมูลที่สุจิตต์ วงษ์เทศ บรรยายโดยสรุป มีดังนี้

“บิดาขุนศรีทุ่งนาวนำถุม (เป็นบิดาของบิดาขุนเขาหินเมือง) เป็นผู้ผลิตแว่นแคว้นจังหวัดสุโขทัย ก็เลยนับเป็นกษัตริย์องค์แรกของประเทศจังหวัดสุโขทัย (ประวัติศาสตร์ไทยเขียนไม่ถูกเป็นบิดาขุนศรีอินทราทิตย์ ประเด็นนี้กล่าวกันมาบ่อยมากแล้ว แต่ว่ากระทรวงศึกษาฯ ยังไม่ปรับปรุงแก้ไขให้ถูก) ในบริบทเมื่อ พ.ศ. 2535 – กองบก.ออนไลน์

xoslot

ถัดมามีผู้ก่อการชื่อ ‘เขมรสบาดโขลญลำดง’ ชูพหลพลโยธายึดอำนาจจากบิดาขุนศรีทุ่งนาวนำถุมได้ แล้วดูแลเมืองจังหวัดสุโขทัย

ไม่นานนัก บิดาขุนบางบนฟ้ากับบิดาขุนเขาหินเมืองด้วยกันยึดอำนาจจาก ‘เขมรสบาดโขลญลำดง’ เสร็จ

บิดาขุนบางบนฟ้าได้เป็นกษัตริย์ในชื่อ ‘ศรีอินทราทิตย์’

(เรื่องราวปัจจุบันนี้มีรายละเอียดปลีกย่อยมากมาย ผมเคยเขียนไว้แล้วในหนังสือชื่อ ‘ประเทศจังหวัดสุโขทัย เมืองในอุดมคติ’…)

เครดิตฟรี

จารึกบิดาขุนรามคำที่ เล่าถัดไปอีกว่า ขุนสามชนเจ้าผู้ครองนครฉอด (แม่ใส่) ชูไพร่พลมาตีบ้านตีเมืองตาก แต่ว่าถูกล้มล้าง

นี่ก็มีเป้าหมายยึดอำนาจ แม้กระนั้นทำไม่เสร็จ

คลิกอ่านเพิ่มเติมอีก : บิดาขุนรามคำแหงมิได้ทำแผ่นจารึกบิดาขุนรามฯ แต่ว่าสร้างขึ้นยุค “ลิไทย” ด้วยเหตุผลทางด้านการเมือง
อีกตอนหนึ่งอยู่ในจารึกจังหวัดสุโขทัยแบบเดียวกันเรียก ‘จารึกวัดป่ามะม่วง’ มีความอย่างย่อว่า

พระยาลิไท (หลานบิดาขุนรามคำที่หรือศรีรามราช) เป็นเจ้าครองบ้านครองเมืองศรีสัชนาลัย

สล็อต xo

ส่วนเมืองจังหวัดสุโขทัยมีเจ้าครอบครองอีกองค์หนึ่ง แต่ว่าไม่เคยทราบว่าคนไหนกันแน่?

วันหนึ่งในปี พุทธศักราช 1890 พระยาลิไทก็ตบแต่งพลโยธาชูออกมาจากเมืองศรีสัชนาลัยไปยึดอำนาจเมืองจังหวัดสุโขทัยในจารึก (เขียนเป็นอักษรเขมรและก็ภาษาเขมร) พูดว่า

(พระยาลิไท) ‘มีพระบัณฑูรให้ไพร่พลทั้งหลายแหล่เข้าระดมฟันประตู ประหารสัตรูทั้งหลายแหล่…ตอนนั้นก็เลยเดินทางไปเข้าครองราชย์…’

ก็ยึดอำนาจนั่นแหละ

ประวัติศาสตร์มักชื่นชมว่าพระยาลิไทไม่สนใจการสู้รบตบมือ ด้วยเหตุว่าสนใจทางธรรมแบบ ‘อหึงสา ให้อภัย’ แต่ว่าจารึกที่พระยาลิไทโปรดให้สร้างขึ้นเองกลับพูดว่าทรงได้อำนาจมาจากการสู้รบเพื่อยึดอำนาจ แล้วหลักฐานอื่นๆเจาะจงไว้ชัดแจ้งว่าทรงรักษาอำนาจด้วยการทำสงครามตลอดยุค

ในที่สุดก็ถูกข้างอยุธยาร่วมมือกับจังหวัดสุพรรณบุรีมายึดอำนาจพระยาลิไทแล้วบังคับให้ออกบรรพชาด้วย (มีเนื้อหาอยู่ในหนังสือชื่อ ‘ศาสนารวมทั้งการบ้านการเมืองกรุงจังหวัดสุโขทัย’ ของพิเศษ เจียจันทร์ดงษ์ ที่ศิลปวัฒนธรรมพิมพ์จัดจำหน่ายเมื่อ พุทธศักราช 2528)…”

Share This Post

Zero WordPress Theme by WPExplorer Powered by WordPress